|
// http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js |
De afgelopen jaren is er enorm veel gepraat en geschreven over duurzame architectuur: isolatie, milieuvriendelijke bouwmaterialen, dubbele beglazing, warmtepompen, het gebruik van zonnewarmte, enzovoort. De belangrijkste factor in de eco-score van een huis wordt echter volledig over het hoofd gezien: de afmetingen van de woning. Er zijn wondermooie dwerghuisjes op de markt, die door een uitgekiend ruimtegebruik alles bieden wat een moderne groene ziel verlangt. Helaas gelden zowel in België als Nederland minimale afmetingen voor woningen, en is het bouwen van een zeer bescheiden huis dus illegaal.
——————————————————————————————————–
|
// http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js // http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js |
——————————————————————————————————–
Dat een klein huisje milieuvriendelijker is dan een grote woning spreekt voor zich. Er zijn veel minder bouwmaterialen voor nodig, zodat er een grote hoeveelheid ingebedde energie wordt bespaard. De verlichting, verwarming en koeling van een kleine woning vragen ook veel minder energie, zodat het met een relatief klein zonnepaneel volledig energie-onafhankelijk kan zijn. Wie in een piepklein huis woont, zal uiteraard ook kleinere meubels kopen, minder schoonmaakmiddelen gebruiken, en twee keer nadenken voor hij of zij wat dan ook koopt: de opbergruimte is beperkt.
Een klein huis biedt niet alleen voordelen voor het milieu: een mini-woning is uiteraard ook goedkoper in zowel aanschaf als onderhoud, zodat bijna iedereen zich een eigen stekje kan veroorloven zonder zich in de schulden te steken. Ook belastingen en verzekeringen nemen een minder grote hap uit het budget. Bovendien kost het onderhoud van een piepkleine woning ook nauwelijks tijd. Aan een huis van 8 vierkante meter zijn natuurlijk ook nadelen verbonden (al zullen sommigen ook daar zelfs een voordeel in zien): je kan geen familiefeesten of party’s organiseren.
Reglementering
Hoewel de afmetingen zwaar doorwegen in de ecologische voetafdruk van een woning, en een piepklein huis dus veel milieuvriendelijker is dan een groter huis dat is volgestopt met ecotechnologie, houden de milieucodes die de afgelopen jaren zijn bedacht er geen rekening mee. Bijvoorbeeld het EPB in Vlaanderen legt de bouwer van een nieuwe woning een ellenlange lijst regels op om de verwarming van de woning zo efficiënt mogelijk te maken. Het maximum verbruik wordt echter vastgelegd per vierkante meter, en niet per woning.
De lijst met voorbeeldwoningen geeft een betere score (E74) aan een huis van 159 vierkante meter dat 39,78 kWh per vierkante meter verbruikt, dan aan een huis van 78,5 vierkante meter dat 49,14 kWh per vierkante meter verbruikt (E86). Nochtans komt het jaarlijkse verbruik van de kleine woning uit op 3.856 kWh terwijl dat van de grote, zogenaamd energie-efficiëntere woning 6.325 kWh bedraagt. Als het EPB in 2010 wordt verstrengd van E100 naar E80, zal de eigenaar van de kleine woning dus een boete moeten betalen en de eigenaar van de grote woning niet. Het EPN in Nederland werkt op dezelfde manier.
Minimum afmetingen
Hoewel er geen maximum afmetingen bestaan als je een huis wil bouwen, zijn er wel allerlei reglementen opgesteld die de minimum afmetingen van een woning of appartement vastleggen. Het Nederlandse “Bouwbesluit” stelt bijvoorbeeld dat “een woonfunctie een vloeroppervlak heeft van ten minste 24 vierkante meter aan verblijfsgebied” (Art.4.21). Met “verblijfsgebied” wordt gedoeld op woonkamer en slaapkamers, dus exclusief andere woonfuncties zoals keuken, badkamer of toilet. Daarbij komt nog dat elke aparte “verblijfsruimte” in het “verblijfsgebied” ten minste 3,3 op 3,3 meter groot moet zijn (hiermee wordt dus ook de minimale vloeroppervlakte van elke afzonderlijke kamer vastgelegd op 9,9 10,89 vierkante meter).
Ook in België gelden minimum afmetingen voor een woongelegenheid. Zo stelt bijvoorbeeld het “Algemeen bouwreglement” van de stad Gent dat de minimum vloeroppervlakte van een studio 30 vierkante meter moet bedragen. In het geval van een appartement of eengezinswoning moet de vloeroppervlakte van de woonkamer alleen minstens 14 vierkante meter zijn indien er een aparte keuken is, en 18 vierkante meter indien dat niet zo is. Een afzonderlijke keuken moet een minimum oppervlakte hebben van 6 vierkante meter. De minimum oppervlakte van een afzonderlijke kamer bedraagt 12 vierkante meter, per voorziening die er in die kamer wordt toegevoegd (kookruimte, bad/douche, WC) moet er telkens 3 vierkante meter bijkomen.
Dwerghuisjes
Samengevat kan je dus grofweg stellen dat een woning of appartement in België of Nederland ten minste 30 vierkante meter groot moet zijn. Uiteraard is die wetgeving er gekomen om misbruik te voorkomen bij de verhuur van panden, maar dat neemt niet weg dat de nieuwe lichting extreem kleine eco-huisjes daardoor in de illegaliteit belandt. Nochtans zien die er allesbehalve onleefbaar uit, en dat heeft alles te maken met de ontwikkeling van plaatsbesparende technologie, een doordacht gebruik van ruimte en het feit dat ze langs alle vier de zijden over ramen beschikken.
Eén van de moderne pioniers op het gebied van extreem kleine huizen is de Amerikaan Jay Shafer. Hij woont in een huis van 8 vierkante meter in Californië – inclusief open haard, zie foto hierboven – en bracht via zijn bedrijf Tumbleweed Tiny House Company ook een zestal piepkleine huizen op de markt.
De kleinste modellenreeks (“tiny houses”) heeft een vloeroppervlak van 6 tot 9,5 meter. Ze zijn zowel afgewerkt of als bouwpakket verkrijgbaar. De prijs voor het kleinste model bedraagt 36.000 dollar (afgewerkt) of 16.000 dollar (als bouwpakket – de plannen kosten ongeveer 1.000 dollar, het bedrag is een schatting van de materiaalkosten).
De prijzen zijn inclusief nutsvoorzieningen zoals verwarming, uitgeruste keuken, toilet en douche. De huisjes zijn op wielen gemonteerd, zodat ze kunnen worden ingeschreven als woonwagen – ook in de VS gelden er minimum afmetingen voor een woning. De wat grotere modellen van Tumbleweed (“small houses”) hebben een woonoppervlakte van 23 tot 27,5 vierkante meter en beschikken over één kamer van minstens 11 vierkante meter, zodat ze legaal kunnen worden gebouwd in de VS (zonder wielen).
Gemiddelde woonoppervlakte
In de Verenigde Staten zijn dit soort mini-woningen nog opmerkelijker dan bij ons. Terwijl het gemiddelde Amerikaanse huis in 1950 een vloeroppervlakte had van 88 vierkante meter, nam dat toe tot 150 vierkante meter in de jaren zeventig en tot 218 vierkante meter in 2004. (Bron: National Association of Home Builders).
Daarmee is de Amerikaanse woning 2 tot 3 keer groter dan de gemiddelde Belgische of Nederlandse woning. De gemiddelde woonoppervlakte van een huis of appartement in België nam toe van 58,75 vierkante meter in 1949 tot 81,26 vierkante meter in 2001. In Nederland steeg de gemiddelde vloeroppervlakte van een eengezinswoning of appartement van 45 vierkante meter aan het begin van de 20ste eeuw tot 90 vierkante meter eind jaren 90 en tot 120 vierkante meter vandaag. (Deze bron geeft hogere cijfers voor zowel België als Nederland).
Maar de slinger zwaait nu de andere richting uit. Tijdens het vierde kwartaal van 2008 daalde de gemiddelde vloeroppervlakte van Amerikaanse nieuwbouwhuizen naar 217 vierkante meter (tegenover een gemiddelde van 244 vierkante meter 6 maanden eerder). Daar heeft de financiële crisis natuurlijk mee te maken, maar volgens kenners spelen ook de vrees voor hogere energieprijzen en een groeiend ecologisch bewustzijn mee. Amerikaanse huizen worden dus wellicht opnieuw, en wellicht definitief kleiner.
Middenweg
Dat er nu comfortabele huizen op de markt zijn die minder dan 10 vierkante meter in beslag nemen, wil uiteraard niet zeggen dat we allemaal in zo’n dwerghuis moeten gaan wonen. Sommige mensen hebben nu eenmaal meer ruimte nodig dan anderen, omwille van hun werk of hobbies, of omdat ze een groot gezin hebben.
Overigens is een mini-huis, per vierkante meter bekeken, duurder in aankoop dan een veel groter huis of appartement omdat elektriciteitsvoorzieningen, loodgieterij, verwarming en elektrische toestellen een belangrijke kost vormen. Elektrische toestellen zoals een oven zijn ook vaak duurder naarmate ze kleiner worden.
Maar de extreme energiezuinigheid en de lage onderhoudskosten tijdens de levensduur van het gebouw zijn zo voordelig (zowel financieel als ecologisch) dat het bouwen van een dwergwoning in elk geval mogelijk zou moeten zijn.
Wellicht nog belangrijker is dat de piepkleine huisjes demonstreren dat we het best ook met wat minder ruimte zouden kunnen stellen: als de gemiddelde vloeroppervlakte van huizen en appartementen in België en Nederland (opnieuw) zou dalen tot 60 vierkante meter, nog altijd twee keer de minimum toegelaten vloeroppervlakte, dan zou het energieverbruik door huishoudens gehalveerd worden. Het is zeer de vraag of we alleen met regelgeving zoals EPN en EPB ooit tot zo’n resultaten zullen komen.
© Tekst : Kris De Decker / © Foto’s : Tumbleweed Tiny House Company
Meer foto’s van dwerghuisjes hier, meer bouwplannen hier en hier. Ook in Japan worden piepkleine woningen gebouwd, overzicht hier.
——————————————————————————————————–
Verwante artikels :
|
// http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js |
- Huis afbreken is ecologische misdaad : een milievriendelijk huis is een huis dat er al staat
- Bouw een ecologisch dorp : de plannen staan op internet
- Verwarm je huis met aarde en autobanden : earthships
- Earthships voor luxepaardjes
- Wonen in scheepscontainers
- Industrieel erfgoed : ecologische inspiratie uit het verleden
- Bouwen met volledige bomen : voorbij de blokhut
- Tegels als een alternatief voor staal : het tamboerijngewelf
- Haal de zon in huis: tegelkachels en warmtemuren
- Weg met het gazon: prairietuinen, puintuinen, regentuinen en beestentorens
- Bijna 40 kleine windturbines getest: veel geld voor weinig energie
- Bouw je eigen windmolen: de Windbelt en andere bouwplannen
- Bouw je eigen lowtech verticale boerderij : een plaatsbesparende moestuin
- Maak alles zelf: online handleidingen en instructies voor lowtech doe-het-zelvers
Blijf op de hoogte van nieuwe berichten via e-mail, feed, twitter of facebook.
|
// http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js |
www.lowtechmagazine.be 
Plaats een reactie